info

29. mei, 2019

Parkinson verspreidt zich van cel tot cel in de hersenen langs kleine kanaaltjes

Piepkleine kanaaltjes tussen hersencellen zijn betrokken bij een pas ontdekt mechanisme waardoor de ziekte van Parkinson zich kan verspreiden doorheen de hersenen. Uit een nieuwe studie van Zweedse en Duitse onderzoekers blijkt dat schadelijke proteïnen die samenklonteren zich kunnen binden aan proteïnen die de kanaaltjes vormen. Ze kunnen zo 'meeliften' met die proteïnen en zich verspreiden naar gezonde cellen. Mogelijk wordt dat op termijn een nieuw doelwit voor een behandeling.

 

Neurodegeneratieve aandoeningen, zoals alzheimer, parkinson en huntington, tasten verschillende delen van de hersenen aan, maar onderzoek heeft aangetoond dat de processen die zich afspelen in de door deze ziekten aangetaste cellen veel met elkaar gemeen hebben, ondanks het verschil in locatie. 

Een kenmerk van deze ziekten is dat bepaalde proteïnen opeenhopingen beginnen te vormen, samenklonteringen, die de cel beschadigen en uiteindelijk doden. Bij parkinson zijn daarbij verkeerd gevouwen exemplaren betrokken van een proteïne dat alpha-synucleïne genoemd wordt. Deze samenklonteringen kunnen normale vormen van alpha-synucleïne 'recruteren', wat de vorming van meer proteïne-ophopingen veroorzaakt. 

"De laatste tientalen jaren zijn we ons ervan bewust geworden dat de afzettingen van proteïnen zich kunnen verspreiden van cel tot cel, waarbij ze werken als een zaadje dat een nieuwe cyclus van opeenhopingen in gang zet in de volgende cel. De ziekte verspreidt zich zo in de hersenen op een manier die gelijkaardig is aan een infectie. We willen begrijpen hoe de proteïne zich verspreidt, en we willen deze kennis gebruiken om op lange termijn de verspreiding van de ziekte in de hersenen te verhinderen", zei Martin Hallbeck in een mededeling van Linköping Unversitet (LiU). Hallbeck is een van de auteurs van de nieuwe studie en hoogleraar in de afdeling Klinische en experimentele geneeskunde van LiU.

Verschillen in de hersenen van een gezond iemand en iemand met parkinson. Bij parkinson is duidelijk dat de substantia nigra of de zwarte kern,
 in het middendeel van de hersenen, wordt aangetast.Verschillen in de hersenen van een gezond iemand en iemand met parkinson. Bij parkinson is duidelijk dat de substantia nigra of de zwarte kern, in het middendeel van de hersenen, wordt aangetast.Blausen.com staff (2014). "Medical gallery of Blausen Medical 2014". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.010.

Gap junction kanalen

Het is al lang geweten dat cellen die dicht bij elkaar liggen, kleine kanaaltjes kunnen vormen tussen elkaar, die een gap junction of gap junction kanalen genoemd worden. Deze kleine kanalen worden opgebouwd door leden van een familie van proteïnen die connexines heten. 

Studies van andere onderzoekers laten veronderstellen dat connexines een rol spelen bij andere soorten ziekten, zoals hiv/AIDS. Dat bracht de onderzoekers uit Lingköping ertoe zich af te vragen of connexines een gelijkaardige rol kunnen spelen bij de verspreiding van de ziekte van Parkinson in de hersenen.

"Het bleek dat de schadelijke opeenhopingen van proteïnen zich kunnen binden aan connexin-32, CX32, en geabsorbeerd kunnen worden door een cel. Wij zijn de eersten die aantonen dat connexines een rol spelen in de opname en het overbrengen van met de ziekte verbonden proteïnen van een cel naar een andere bij de ziekte van Parkinson en multisysteematrofie (MSA), een verwante aandoening", zei Juan Reyes in de persmededeling van LiU. Reyes is een postdoctoraal onderzoeker in de onderzoeksgroep van Martin Hallbeck en de belangrijkste auteur van de nieuwe studie. 

De hersenen bevatten meer dan 10 verschillende connexines, maar uit de studie blijkt dat de proteïnen uit de afzettingen bij parkinson enkel in interactie treden met één enkel connexine, Cx32.

Details over hoe de schadelijke proteïnen met de hulp van de kanalen vomende proteïnen overgaan van een cel naar een naburige cel, zijn voorlopig nog niet duidelijk. De onderzoekers weten wel dat de kanaaltjes die connexine maakt, te smal zijn voor de opeenhopingen van proteïnen om erdoor te kunnen. Ze hebben aangetoond dat de proteïnen uit die opeenhopingen zich binden aan de proteïne Cx32 die kanalen vormt, en samen met die proteïne in de cel binnenglippen. 

Toen de onderzoekers de vorming van kanalen verhinderden in gekweekte cellen in het labo, werd ook het opnemen van alpha-synucleïne - het verkeerd gevouwen proteïne - voorkomen. In experimenten met hersenweefsel van vier overleden parkinson-patiënten, stelden de onderzoekers een directe binding vast tussen synucleïne en connexine in twee van de gevallen. Dat laat veronderstellen dat ze met elkaar in interactie gaan in de hersenen van parkinson-patiënten maar niet in normale hersenen. 

"We hopen dat connexine-32 in de toekomst kan gebruikt worden als een doelwit voor behandeling met medicijnen", zei Martin Hallbeck. 

De ziekte van Parkinson is de op een na meest voorkomende neurodegeneratieve ziekte, na de ziekte van Alzheimer. De aandoening wordt gekenmerkt door bevingen, verstijving van spieren en moeilijkheden bij het starten van fysieke activiteiten, die ook ernstig vertraagd worden. In latere stadia zijn er ook cognitieve symptomen. Als de symptomen duidelijk worden, is reeds een relatief groot deel van de hersencellen in het betrokken deel van de hersenen afgestorven. Momenteel bestaat er geen behandeling om de progressie van de ziekte te stoppen. 

De studie van de onderzoekers van LiU, het Karolinska Institutet en de Uppsala Universitet in Zweden, en het Universitair Ziekenhuis van Erlangen in Duitsland is gepubliceerd in Acta Neuropathologica.

Voorstelling van een gap junction. De gap junction is gevormd uit twee halve kanalen, de connexons, eentje
 van cel A en eentje van cel B, die open of gesloten kunnen zijn. Connexons bestaan op hun beurt dan weer uit zes connexines. Die worden gevormd in de celkern en naar het membraan van de cel gebracht, waar ze connexons vormen. Die zitten dan in het cytoplasma
 van de cel - het innerlijk van de cel buiten de celkern -, en vormen een potentiële opening in het membraan. Als de connexons van twee cellen elkaar tegenkomen buiten de cellen dus (extracellular), vormen ze een gap junction, een kanaaltje waar kleine
 ionen en moleculen doorheen kunnen.Voorstelling van een gap junction. De gap junction is gevormd uit twee halve kanalen, de connexons, eentje van cel A en eentje van cel B, die open of gesloten kunnen zijn. Connexons bestaan op hun beurt dan weer uit zes connexines. Die worden gevormd in de celkern en naar het membraan van de cel gebracht, waar ze connexons vormen. Die zitten dan in het cytoplasma van de cel - het innerlijk van de cel buiten de celkern -, en vormen een potentiële opening in het membraan. Als de connexons van twee cellen elkaar tegenkomen buiten de cellen dus (extracellular), vormen ze een gap junction, een kanaaltje waar kleine ionen en moleculen doorheen kunnen.Mariana Ruiz/LadyofHats/Public domain

 

 
 
26. apr, 2019

10 minder bekende symptomen van de ziekte van Parkinson

Voordat u of een dierbare werd gediagnosticeerd met de ziekte van Parkinson was u waarschijnlijk alleen bekend met de meest opvallende verschijnselen van de ziekte, zoals beven (tremor), spierstijfheid en bewegingstraagheid. De ziekte gaat echter gepaard met nog meer symptomen.

 

Sommige verschijnselen zijn zichtbaar, maar andere niet. Onwetendheid over de symptomen van Parkinson kan een goede diagnose van de ziekte in de weg staan. Voor mensen met Parkinson kan het soms moeilijk zijn om te achterhalen of sommige symptomen horen bij de ziekte van Parkinson of een andere oorzaak hebben. En als je je er niet van bewust bent dat iets een symptoom is van de ziekte van Parkinson, dan weet je ook niet dat het wellicht kan worden behandeld. Soms kan het inzicht dat een lichamelijke of geestelijke klacht bij de ziekte hoort u overrompelen, maar kennis is macht. Als u een nieuwe klacht krijgt en u bent er niet zeker van dat het hoort bij de ziekte van Parkinson, raadpleeg dan uw arts.

10 minder bekende symptomen van de ziekte van Parkinson

  1. Slaapproblemen. Verschillende slaapproblemen kunnen deel uitmaken van de ziekte van Parkinson, waaronder slapeloosheid, slaperigheid overdag en REM-slaapgedragsstoornissen.
  2. Depressie en angststoornissen. Een depressie na het horen van een moeilijke diagnose is misschien natuurlijk, maar depressiviteit is ook een kenmerk van de ziekte van Parkinson.
  3. Stemvolume. Parkinson kan ervoor zorgen dat het stemvolume lager wordt en de spraak onduidelijker. Problemen doen zich voor in de coördinatie van de adem. Ook is het moeilijk om steeds in hetzelfde tempo te blijven spreken: het tempo wordt steeds hoger en daardoor vermindert de verstaanbaarheid. Mensen die zingen ondervinden vaak dat hun muzikaliteit is aangetast door de ziekte van Parkinson. Een behandelplan samen met een logopedist kan helpen.
  4. Verlies van reukvermogen. De meerderheid van de Parkinsonpatiënten heeft last van reukverlies. Dit verschijnsel is vaak een van de eerste kenmerken van de ziekte.
  5. Cognitieve problemen. Niet elke patiënt krijgt ermee te maken, maar sommige Parkinsonpatiënten hebben last van geheugenverlies, moeilijkheden met multitasking of concentratieproblemen. De symptomen variëren van milde verschijnselen tot Parkinson-dementie.
  6. Parkinsonpatiënten hebben vaak last van orthostatische hypotensie, met andere woorden: een plotse bloeddrukdaling bij het rechtstaan. Dit ontstaat wanneer de patiënt overgaat van zit- of lighouding naar rechtstaande houding of wanneer hij te lang rechtstaat. De symptomen van een bloeddrukdaling zijn: duizeligheid, extreem zwaktegevoel en gezichtsstoornissen (een ‘zwarte sluier’ voor de ogen bijvoorbeeld). Wat is daarvan de oorzaak? Normaal gezien regelt het autonome zenuwstelsel de arteriële bloeddruk, ook bij verandering van houding. Dat is echter niet meer automatisch het geval bij Parkinsonpatiënten, aangezien de ziekte hun autonome zenuwstelsel aantast.
  7. Dystonie. Dystonie is een bewegingsstoornis. Waar de hersenen de coördinatie van onze bewegingen regelen, gaat er bij dystoniepatiënten iets fout, waardoor er onwillekeurige, oncontroleerbare spiercontracties, verkrampingen ontstaan. Daardoor kunnen draaiende, wringende bewegingen ontstaan, abnormale houdingen van een of meer lichaamsdelen.
  8. Parkinsonmasker. Zwakte van de spieren in gezicht en keel. Praten en slikken kunnen moeilijker worden, de patiënt kan ook stiller en monotoner gaan praten. Het verlies van bewegingsmogelijkheid bij de gezichtsspieren kan leiden tot wat het ‘Parkinsonmasker’ wordt genoemd.
  9. Lusteloosheid. Veel mensen met Parkinson hebben last van apathie (lusteloosheid). Dit zorgt voor een verminderde kwaliteit van leven van zowel de patiënt als hun naasten. Er wordt onderzoek gedaan of medicijnen invloed kunnen hebben op de hoeveelheid dopamine, wat mogelijk apathie bij patiënten kan verminderen.
  10. Bijwerkingen van medicijnen. Bijwerkingen zijn dan wel geen symptomen van de ziekte, maar kunnen wel erg vervelend zijn. Het gebruik van het medicijn Levodopa kan tics teweegbrengen. Dopamine-antagonisten kunnen impulsief gedrag veroorzaken.

Bron: www.michaeljfox.org

1. apr, 2019

Spaanse wetenschappers slagen erin de tremoren en rigiditeit van Parkinson te verminderen met 'thermo laesies'

Spaanse onderzoekers zijn erin geslaagd de tremoren en stijfheid veroorzaakt door Parkinson te verminderen met een techniek die thermo-laesie wordt genoemd: met gefocuste ultrasone golven met hoge intensiteit worden sommige hersenstructuren verbrand. Het is een revolutie in de therapeutische aanpak die wordt toegepast in een klinische studie.

 

laSexta.com | Madrid | 2019/03/31

Carlos stelde zich voor dat hij over vier jaar in rolstoelen zou zitten, hij is 46 en werd gediagnosticeerd met de ziekte van Parkinson op zijn 41  . "De beving is beheersbaar. Het probleem is stijfheid.


Hij kon zich nauwelijks kleden, hij schaamde zich om uit eten te gaan. Door de ziekte heeft is hij niet in staat van te werken :

Op een dag begreep hij dat het genoeg was en onderging een baanbrekende experimentele behandeling  en ging van trillen naar behoud van stabiliteit.

Hij is een van de 62 patiënten met Parkinson die hebben deelgenomen aan de nieuwe procedure die de medische uitrusting van een ziekenhuis in Madrid test . "Het 's als straling, maar in plaats van ultrasone stralen is , " legt José Obeso, directeur van het Center for Integrated Neurowetenschappen HM Hospital.

De techniek, minimaal invasief, veroorzaakt een thermo-lesie in een structuur van de hersenen . "Hoewel mensen denken dat ze gewoon tremoren zijn, is Parkinson het een heel moeilijke ziekte," legt Carlos uit, en dat komt omdat patiënten last hebben van stijfheid en depressie.

de ingreep vermindert niet alleen tremor, maar minimaliseert ook de stijfheid en traagheid  en het blokkeren van de patiënt . Het effect is onmiddellijk, een enkele sessie. "Als we vijf of zeven jaar winnen, wint de persoon tijd, zodat we verder kunnen gaan", zegt Obeso. In Spanje zijn er 150.000 mensen met de ziekte van Parkinson.

 

1. apr, 2019

 

Pimavanserine voor psychose bij de ziekte van Parkinson

Psychose bij de ziekte van Parkinson (ZvP) wordt gekenmerkt door hallucinaties en wanen. Het is de voornaamste oorzaak van invaliditeit en verpleeghuisopname en het heeft belangrijke gevolgen voor de kwaliteit van leven van zowel patiënten als mantelzorgers. Er wordt geschat dat tot maximaal 60 % van de patiënten met de ZvP een psychose kan krijgen tijdens het beloop van de ziekte. Buiten psychose is een cognitieve stoornis, waaronder dementie, een ander veelvoorkomend en invaliderend niet-motorisch symptoom bij mensen met de ZvP. Een aantal studies vermelden een sterk verband tussen een cognitieve stoornis en psychose bij de ZvP. Het is daarom belangrijk dat een antipsychotisch medicijn voor mensen met de ZvP ook veilig is bij een cognitieve stoornis.  

Door: Werkgroep Wetenschapsnieuws

Slechts enkele antipsychotische medicijnen zijn effectief voor de behandeling van psychose bij de ZvP als andere behandelingsmogelijkheden niet meer in aanmerking komen.

De studieopzet     

Doel van de studie is het meten van de werkzaamheid van pimavanserine op een psychose bij parkinsonpatiënten met een cognitieve stoornis versus zonder cognitieve stoornis. Tevens bij patiënten die wel of geen cognitie-verbeterende medicatie gebruiken.

Voor deze studie zijn de gegevens gebruikt van 185 patiënten uit een eerdere studie waarin het effect van pimavanserine en placebo op de psychose is vergeleken gedurende 6 weken. De opsplitsing van de onderzoekspopulatie is toen nog niet gemaakt.

Resultaten en conclusie

Uit de studie bleek dat pimavanserine een groter effect had op een psychose bij de ZvP als er tevens sprake was van een cognitieve stoornis. Het effect was behoorlijk en mogelijk nog sterker als er ook cognitieverbeterende medicatie werd gebruikt. Meer onderzoek is nodig om de resultaten te bevestigen.  

Bron: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/mds.27488

opmerking werkgroep wetenschapsnieuws:

In Nederland wordt vaak clozapine (off-label, niet officieel geregistreerd voor deze indicatie) voorgeschreven voor het gebruik bij de ZvP en in de VS, waar de studie werd gedaan, is dat pimavanserine. Vele andere antipsychotica verergeren de motorische symptomen.

In het Nederlandse tijdschrift voor Psychiatrie wordt gesteld dat pimavanserine, wanneer geregistreerd, ingezet zou kunnen worden als clozapine niet het gewenste resultaat heeft (Duits et al. Tijdschrift voor psychiatrie 59 (2017)9, 528-536).  

23. mrt, 2019

Dopamine-agonisten

Dopamine-agonisten

Deze medicijnen bootsen de werking van dopamine na, doordat ze direct op de dopamine-receptor hun werking uitoefenen.  Soms start de behandeling met deze medicijnen, en soms worden ze toegevoegd aan de behandeling met levodopa. In dat geval kan de dosis levodopa lager blijven, waardoor de kans op bijwerkingen minder groot is.

Bewegingstraagheid

Dopamine-agonisten helpen tegen bewegingstraagheid en spierstijfheid, soms wat minder tegen het beven. De werking wordt in de loop van de tijd minder, zeker als ze zonder levodopa worden gegeven. Dit heeft te maken met het voortschrijden van de ziekte.

Bijwerkingen

Deze middelen kunnen als bijwerkingen hebben: misselijkheid, braken, duizeligheid (door lage bloeddruk bij snel opstaan), verwardheid en hallucinaties (vaker bij ouderen), gok-, koop- en seksverslavingen (impulscontrole-stoornissen) en slaperigheid en plotselinge slaapaanvallen.

  • Pramipexol (Sifrol) standaard en met gereguleerde afgifte (bijsluiter)
  • Ropinirol (Requip) standaard en met gereguleerde afgifte (bijsluiter)
  • Rotigotine (Neupro-pleister) (bijsluiter) *
  • Pergolide (bijsluiter)
  • Bromocriptine (Parlodel) (bijsluiter)

Tip voor huidproblemen

* Wij kregen de volgende tip van één van onze leden. Wanneer er huidproblemen zijn met de Neupropleister of andere transdermale producten, geven neurologen vaak de volgende tip: 'Bij jeuk en roodheid kunt u na het verwijderen van de pleister een Cortison Creme op de huid smeren, bijvoorbeeld Hydrocortison Acetaat 1%. Smeer dit niet voor het plakken van de pleister op de huid, want dan plakt de pleister niet goed. Voor het plakken kunt u een Cortison bevattende neuspray proberen, aangezien deze op waterbasis zijn. Bijvoorbeeld Nasonex of Flixonase. Beide moeten wel op recept van de arts voorgeschreven worden.'

Bromocriptine en pergolide worden vrijwel niet meer voorgeschreven vanwege de kans op afwijkingen aan de hartkleppen. Het kan echter zijn, dat een patiënt zodanig gunstig reageert op een van deze twee medicijnen dat besloten wordt het gebruik van de middelen onder strenge controle van onder andere een cardioloog voort te zetten.

Via een Apomorfinepomp kan ook een continudosis worden gegeven. Klik hier voor meer informatie.