mijn blog

5. mrt, 2018

CHRIS VAN DER LINDEN, PARKINSONSPECIALIST MET EEN ONPOPULAIRE MENING

‘Neurologen praten te weinig over seks’

Neuroloog Chris van der Linden stak deze week zijn nek uit toen hij aanvoerde dat Renaud Hardy’s moorden te wijten zijn aan diens parkinsonmedicatie. Beledigend voor al wie parkinson heeft, vonden collega-neurologen. Hun patiënten zouden net baat hebben bij wat meer aandacht voor hun psychische problemen, vindt Van der Linden.

In de tv-reeks Topdokters was Chris van der Linden twee jaar geleden nog de grappende Nederlander die op een step door de gangen van het Gentse AZ Sint-Lucas sjeesde. Deze week trad hij op de voorgrond in een minder sympathieke rol: de neuroloog, gespecialiseerd in de ziekte van Parkinson, liet in de rechtszaal zijn licht schijnen over het medische wedervaren van Renaud Hardy. Die staat terecht voor twee moorden, twee verkrachtingen en twee moordpogingen, en zover was het nooit gekomen als Hardy geen medicijnen tegen Parkinson had geslikt, stelde Van der Linden. Dergelijke medicijnen leiden bij sommige patiënten namelijk tot een impulscontrolestoornis, die zich uit in onder meer een onbedwingbare koopdrang of suikerzucht, maar ook seksueel buitensporig gedrag, zoals pedofilie en verkrachting – in dit enkele geval zelfs lustmoorden, voerde Van der Linden aan.

De gerechtspsychiaters zijn het niet eens met zijn analyse, maar ook diverse collega-neurologen, onder meer van de Parkinsonliga, deden het verhaal af als nonsens. ‘Ik heb evengoed steunbetuigingen gekregen van collega’s’, zegt Van der Linden. ‘En ik begrijp dat Hardy’s slachtoffers moeite hebben met zo’n uitleg – als hij mijn dochter of vrouw getroffen had, had ik misschien ook anders gereageerd. Maar nu was het mijn taak om een overzicht te schetsen van zijn evolutie, de grote verbanden te tonen tussen zijn medicatie en zijn gedrag. Die blijven nog al te vaak buiten beeld, ook bij minder extreme gevallen. Veel neurologen hebben te weinig oog voor de psychische problemen van hun patiënten. En veel psychiaters weten niet goed wat ze moeten aanvangen met een neurologische aandoening. We zouden er echt op vooruitgaan als neurologen en psychiaters hechter zouden samenwerken.’

Neurologen en psychiaters zijn allebei hersendokters. Het kan toch niet dat ze verschillende werkelijkheden zien?

‘Hun opleiding en kennis overlappen, maar dikwijls werken ze langs elkaar heen. Dat heeft ermee te maken dat psychiaters vaak worden afgezonderd in aparte instellingen, en in die psychiatrische centra werken geen neurologen. Terwijl sommige typische psychiatrische aandoeningen, zoals schizofrenie, er net baat bij hebben om multidisciplinair behandeld te worden. Er zijn aanwijzingen dat je schizofrenie met een PET-scan kunt vaststellen in het brein: zodra er zo’n zichtbaar probleem is in de hersenen, wordt het ook een neurologische kwestie.’

‘Al te vaak maakt de neuroloog er zich nog van af met: “Hier is een pilletje en kom over drie maanden terug”’

‘Omgekeerd ontbreekt het bij een neurologische behandeling vaak aan psychiatrische of psychologische ondersteuning. Wil ik een psychiater bij een parkinsonpatiënt van mij een persoonlijkheidsonderzoek laten uitvoeren, dan steekt die daar 10 minuten in. Terwijl het 2, 3 uur zou moeten zijn. Die persoonlijkheidsonderzoeken worden slecht betaald, dat moet gezegd. Maar wat ook meespeelt, is dat veel psychiaters niet blij zijn met een parkinsonpatiënt, want dat is een complexe kwestie die ze niet gewoon zijn.’

‘In de praktijk werk ik vooral samen met psychologen, dat gaat beter. Maar die moet de patiënt uit eigen portemonnee betalen, wat niet voor iedereen even haalbaar is. Een spijtige zaak, ook omdat de drempel naar psychische zorg voor veel mensen al hoog is. Veel patiënten met een depressie, chronische vermoeidheid, een verslaving … komen naar mij. Ze kloppen liever aan bij een neuroloog dan bij een psychiater, want dan is het stigma minder groot. Ik kan ze helpen met een diagnose en medicatie en maak ook tijd voor een gesprek, maar voor intensievere psychologische begeleiding verwijs ik ze door naar een psycholoog. Niet alle patiënten gaan daarop in.’

Het lijkt logisch dat veel psychiatrische stoornissen een neurologisch aspect hebben, een verandering in de hersenen die gemeten en behandeld kan worden. Hebben omgekeerd ook typisch neurologische aandoeningen, zoals parkinson of multiple sclerose, psychische symptomen?

‘Zeker en vast, alleen is daar nog te weinig oog voor, want veel inzichten zijn relatief nieuw. De ziekte van Parkinson werd tot eind vorige eeuw als een louter motorisch probleem benaderd. Dat is het helemaal niet. Je frontale cortex wordt aangetast door een stokkende dopamineproductie, dus je wordt apathischer. ADHD-achtige problemen met organisatie duiken ook vaak op. De medicatie die je krijgt, helpt daartegen, maar kan op haar beurt je persoonlijkheid en gedrag aantasten – precies wat er bij Renaud Hardy mis is gelopen.’

‘Parkinsonpatiënten moeten daarin worden opgevolgd, én je moet hun familie erbij betrekken, want die ziet het vaak beter als iemand zich anders begint te gedragen. Dat soort begeleiding krijg je helaas alleen in ziekenhuizen die zich specialiseren in parkinson. Elders gaat het van: “Hier is een pilletje en kom over drie maanden maar eens terug.” Veel neurologen zien ertegenop om gevoelige kwesties aan te kaarten, zeker seks. Terwijl je toch even moet polsen hoe het met het libido gaat. Niet bij elke parkinsonpatiënt, wel wanneer je een verhoogd risico ziet op afwijkend seksueel gedrag.’

‘Zo is er bij elke neurologische aandoening wel een psychische impact die zorg nodig heeft. Zelfs een eenvoudige hersenschudding kan gedurende weken of maanden je persoonlijkheid veranderen. Of neem multiple sclerose, dat nog vaak wordt herleid tot “je komt ooit in een rolstoel te zitten”. Dat is op zich erg genoeg, maar als je hersenen beschadigd worden, verandert ook je persoonlijkheid. Daarom niet in extreme zin, het kan gebeuren dat iemand na een herseninfarct genoeg herstelt om weer het huis uit te kunnen, maar daar geen aandrang meer toe voelt. Thuis heeft hij het naar zijn zin, dus waarom zou hij opnieuw op reis gaan of uitstapjes maken? Voor zijn partner kan dat een groot verlies zijn. Dan heeft díé psychologische begeleiding nodig. Die dus niet terugbetaald wordt.’

Hardy was in behandeling voor parkinson. Had zijn neuroloog moeten zien dat hij aan het ontsporen was?

‘Dat kan ik niet zomaar stellen. Misschien heeft die neuroloog wel de moeite genomen om vragen te stellen over zijn gedrag en neigingen, maar heeft Hardy er ontwijkend op geantwoord. En dan hield het daar op, want Hardy was een geïsoleerd man, hij was niet omringd door familie die aan de alarmbel had kunnen trekken.’

Als de medicatie zulke extreme bijwerkingen kan hebben, is er dan geen alternatief nodig?

‘Daar zijn we mee bezig. We kunnen de jongste tijd veel patiënten helpen met diepbreinstimulatie, door middel van elektroden die we inplanten in de hersenen. Ook dat kan psychische bijwerkingen hebben, de patiënt kan bijvoorbeeld licht manisch worden. Maar dat kunnen we steeds beter bijsturen. En het grote voordeel is dat je na zo’n ingreep minder medicijnen nodig hebt.’

‘Ik stel wel vast dat sommige collega’s nog weigerachtig zijn om patiënten door te sturen voor zo’n ingreep. Ze reppen er niet over of overdrijven de risico’s. Misschien omdat ze bang zijn patiënten kwijt te raken.’

U lijkt niet bang om uzelf onpopulair te maken.

‘Ik zie wat ik zie, ook in de zaak-Hardy. Het probleem is dat ik door zijn advocaat ben ingehuurd om het dossier te bestuderen, en dat mijn conclusies nu in dat licht worden geïnterpreteerd. Maar als de slachtoffers of de onderzoeksrechter mij hadden opgetrommeld, zou ik precies hetzelfde hebben verteld.’

4. mrt, 2018

Duizenden Belgen nemen de pillen die Hardy volgens topdokter tot moorden dreef. Moeten we ons zorgen maken?

Duizenden
 Belgen nemen de pillen die Hardy volgens topdokter tot moorden dreef. Moeten we ons zorgen maken?

Volgens schattingen zouden een paar duizend Belgen al te maken hebben gekregen met vreetbuien, gokverslaving of verhoogde seksuele driften door de pillen die ze nemen tegen parkinson. Maar kan je er ook een moordenaar van worden? “Daar is geen bewijs voor”, zegt neuroloog Wim Vandenberghe (UZ Leuven).

Er zijn in België naar schatting 40.000 mensen in behandeling voor de ziekte van Parkinson. ­Kunnen die pillen een moordenaar van je maken?

“Er is geen enkele wetenschappelijke basis voor zo’n bewering”, zegt professor Wim Vandenberghe van de dienst Neurologie aan het UZ Leuven. Hij is een van de grootste autoriteiten rond de ziekte van Parkinson in ons land. “In de wetenschappelijke literatuur zijn in de afgelopen decennia enkele gevallen gerapporteerd van parkinsonpatiënten die medicatie ­innamen tegen die ziekte en die ­iemand aangerand hebben. Maar zelfs daar is het de vraag of er een link is.”

Duizenden Belgen nemen de pillen die Hardy volgens topdokter tot moorden dreef. Moeten we ons zorgen maken?
FOTO: PHOTO NEWS

Welke bijwerkingen zijn er dan wel bekend?

“Tien tot vijftien procent van patiënten die ermee behandeld worden, krijgt met een zogenoemde impulscontrolestoornis (ICS) te maken”, zegt Vandenberghe. “Dat kan een toegenomen ­neiging zijn om te gokken, koopwoede, of hyperseksualiteit, een toegenomen libido. Of een enorme trek in zoetigheden – plots een hele taart willen opeten. Maar hyperseksualiteit is natuurlijk nog geen agressie. En al zeker geen neiging om één of meerdere moorden te plegen.”

Om welke pillen gaat het precies?

Neuroloog Chris van der ­Linden verwees in de ­rechtbank naar het middel Mirapexin. “Er zijn er verschillende van dat type”, zegt professor Wim Vandenberghe. “Parkinson maakt dat je een tekort aan de stof dopamine hebt in je hersenen: dat geeft de hersenprikkels door aan je spieren, en zo kun je vlot bewegen. Bij parkinson­patiënten wordt dat aangetast. Medicatie als Mirapexin grijpt daarop in. Ze maakt dat patiënten weer ­beter kunnen bewegen.”

Duizenden Belgen nemen de pillen die Hardy volgens topdokter tot moorden dreef. Moeten we ons zorgen maken?
FOTO: PHOTO NEWS

Moet ik me zorgen maken als mijn opa die pillen neemt?

“Het kan zijn dat hij ook te maken krijgt met bijvoorbeeld die verhoogde seksuele drift”, zegt Vandenberghe. “Die ­bijwerkingen staan ook vermeld in de bijsluiters. Dokters moeten dat goed opvolgen.”

Waarom worden zulke middelen dan nog voorgeschreven?

“Omdat ze, los van die mogelijke bijwerkingen, zeer goed werken”, zegt Vandenberghe. “Patiënten functioneren ­beter, kunnen weer stappen, ze worden handiger en kunnen weer beter praten.”

Zijn er nog rechtszaken overhoop gegooid door ­medicijnen?

In Nederland woedt al jaren een debat over of antidepressiva kunnen leiden tot agressief gedrag en zelfs moord. Twee hoogleraren willen de moordzaak tegen de Fries Ids Idsardi laten herdoen. Hij schoot in 2008 drie mensen neer nadat hij een dubbele ­dosis paroxetine had geslikt. Volgens het Nederlandse kenniscentrum Lareb is er een verband tussen antidepressiva en agressie.

De pil of eigen wil?

De pil of eigen wil? FOTO: TOM PALMAERS

“We zijn allemaal een beetje psychopaat, maar Hardy is er een met alle verkrijgbare opties. Kortom, een heel slecht mens.”

Renaud Hardy is aartsgevaarlijk. Eén van de gevaarlijkste mensen van het land, zelfs. Daar zijn alle psychiaters het over eens. Neuroloog Chris van der Linden wil er zelfs een artikel aan wijden in de internationale vakliteratuur. Maar hoe hij zo geworden is en of hij naar de gevangenis, dan wel de psychiatrie moet, daarover verschillen ze grondig van mening. “Hij is wel toerekeningsvatbaar”, zegt de ene psychiater. “Maar toch niet helemaal”, zegt de andere. Ga daar als jury maar mee aan de slag.

Honderd jaar geleden zou men Renaud Hardy als een gril van de natuur op sterk water gezet hebben, maar vandaag schrijft hij medische geschiedenis. Zo uniek is hij. Neuroloog Chris van der Linden zei het gisteren zelfs letterlijk: “Dit is zo’n uitzonderlijk geval dat het zelfs nog niet beschreven is in de literatuur. Ik ben van plan om zijn casus op een internationaal medisch congres voor te stellen”, zei hij.

Van der Linden had het dinsdag al aangekaart: Renaud Hardy heeft door het gebruik van zijn parkinsonmedicijnen vanaf 2010 de zeldzame Impuls Controle Stoornis (ICS) ontwikkeld en is daardoor gewelddadig en sek­sueel geobsedeerd geraakt. Wetsdokter Walter Van den Bogaert en de gerechtspsychiaters Dirk Steemans en Nathalie De Vos spraken dat niet ­tegen, maar ze betwijfelen of dat ook tot lustmoord leidt.

“Ik heb vannacht alle internationale literatuur over ICS bekeken en sinds de jaren 80 zijn er 31 gevallen geregistreerd waarbij de patiënt seksueel afwijkend gedrag vertoonde”, zei Van den Bogaert. “Dat gaat van voyeurisme tot hijgtelefoontjes, masochisme, sadisme en dierenliefde tot zelfs pedofilie en twee gevallen van verkrachting. Maar er staan geen lustmoorden of zwaar geweld tussen. Daar is geen enkel wetenschappelijk bewijs voor.”

Iemand moet de eerste zijn

Chris van der Linden was niet uit zijn lood te slaan. “Zie je wel, dat maakt Hardy zo exceptioneel. Iemand moet de eerste zijn. En dat is Hardy. Bovendien: die twee verkrachtingen, noem je dat geen geweld? Wat dokter Van den Bogaert zegt, sterkt me nog in mijn overtuiging dat de oorzaak bij de medicijnen ligt.”

Parkinson heeft er alleszins mee te maken, daar waren alle dokters het wel over eens. En zijn impulscontrolestoornis ook. Volgende vraag is dan in hoeverre je Renaud Hardy nog verantwoordelijk kan stellen voor zijn daden. “Voor de volle 100 procent. Er is geen sprake van onweerstaanbare dwang: hij kon vrij beslissen om wel of niet te doden en te verkrachten. Hij is toe­rekeningsvatbaar”, zei Dirk Steemans. “Hardy moordt vooral omdat hij een kernpsychopaat is. En dat was hij ook al voor zijn ziekte.”

IJzeren staaf

Zijn collega Chris Dillen, die door de verdediging gecontacteerd werd, was minder categoriek. “Er is een geval ­bekend van een spoorwegarbeider die een ijzeren staaf door zijn voorhoofd kreeg en daardoor extreem geweld­dadig werd. Kan je die man dan volledig verantwoordelijk stellen? Zo eenvoudig is dat allemaal niet.”

“Idem voor Hardy: de diagnose parkinson was hoe dan ook een scharniermoment. Kan je hem de hersenbeschadiging door zijn ziekte en door de nevenwerkingen van zijn medicijnen aanrekenen? Wie aan ICS lijdt, kan zijn impulsen niet tot in het oneindige controleren. Die spanning stijgt voortdurend en loopt zodanig op dat de dijk onvermijdelijk moet breken. Dan wordt de drang een dwang. Onweerstaanbaar.”

De discussie die zich daarna ontspon was er één van de kip of het ei. Was Hardy al een psychopaat voor hij parkinsonmedicijnen kreeg? “Ja”, zegt psychiater Dirk Steemans. “Zijn vrouwenhaat, zijn machtsdrang en zijn woede waren er voeger ook al.”

“Ja”, zegt ook psychiater Chris Dillen. “We zijn allemaal een beetje psychopaat, maar Hardy is er een met alle verkrijgbare opties. Kortom, een heel slecht mens.”

Chris van der Linden vond dat ze oogkleppen op hadden. “Zou hij zonder parkinson aan het moorden geslagen zijn? Nee. De vijftig jaar voor zijn ziekte is hij nooit in aanraking gekomen met het gerecht.”

Kan zijn, maar voor Steemans was er meer aan de hand: “De cocktail van psychopathie en zijn verslaving aan cocaïne, viagra en aan zijn seksslavin Doris C. maakten van hem een seriedoder. Was hij niet opgepakt, er waren zeker nog meer slachtoffers gevallen.”

Het ergste soort

De juryleden wilden vooral weten wat ze nu met Hardy aan moeten, maar ze gingen met lege handen naar huis. “Hij moet geïnterneerd worden. En als zijn medicatie dan afgebouwd wordt, zal er geen enkel gevaar meer zijn voor seksueel geweld”, zei Chris van der Linden. “Volstrekt niet akkoord”, antwoordden Chris Dillen en Dirk Steemans. “Ook als je bijstuurt blijf je met een psychopaat van het ergste soort achter. En daartegen helpt geen enkel medicament.”

28. feb, 2018

Medicatie maakte een moordenaar van …….

Een titel van de gazet van Antwerpen op 28 februari 1018.

Op het proces van Renaud Hardy kwam neuroloog Kris van der Linde getuigen hoe Parkinson medicatie van Hardy een moordenaar maakte, hij koos zijn woorden zorgvuldig maar toch was het een bom onder de vele Parkinsonpatiënten!

Laat ons zeggen er zijn meer moordenaars zonder Parkinson dan met, in niet iedere Parkinsonpatiënt zit een moordenaar met of zonder medicatie. Maar tussen al het koren zit kaf en Hardy is kaf tussen de vele mensen met Parkinson, lopen wij dan allemaal kans om moordenaar te worden? Néé zeker niet het moet in je in zitten voor het eruit kan komen ook met en door Parkinson medicatie.

Moet ik als Parkinsonpatiënt me aangesproken voelen? zeker niet!

De meeste van ons zijn eerder zachtaardige mensen die perfect weten wat deze ziekte met hen doet en zich bezighouden om zo lang mogelijk zich staande te houden in een maatschappij waar alles wat een beetje anders is uit de boot valt, begrip voor deze ongeneeslijke ziekte is nog steeds ver te zoeken.

Ho ja wij hebben medicatie die ons in staat stelt om zeker in de beginperiode nog enigszins normaal te functioneren maar deze remt of stopt de ziekte niet en zoals aan veel pillen zijn er ook hier bijwerkingen waar de ene mens gevoeliger voor is dan de andere, maakt ons dat een gevaar voor onze mede mens? nee zeker niet!

Voor de media, ik begrijp jullie wel dat tittels als man met Parkinson word moordenaar en dergelijke jullie lezers en kijkers aanlokken om meer bekijk en gelezen te worden maar schrijven jullie ook normale mens pleegt moord, mishandeld vrouw en kind nee dat geeft geen meerwaarde aan jullie artikel!

Voor de Parma industrie, wij weten dat er aan verschillende medicatie bijwerken zitten die soms erger zijn dan de ziekte zelf t is de keuze uit de cholera en de pest! aan jullie om eens diepgaand onderzoek te doen en te kijken of dit niet beter kan.

Linda

13. jan, 2018

Ik Vrouw,

Ik lees geen gebruiksaanwijzing, ik druk op de knopjes, totdat het werkt.

Ik heb geen alcohol nodig om mezelf voor gek te zetten, dat kan ik ook zo.

Als ik een vogel was, dan zou ik weten wie ik als eerste volkakken zou.

Ik ben niet kattig, ik ben emotioneel flexibel.

De mooiste woorden ter wereld? "Ik ga shoppen!"

Ik heb geen tics, dat zijn special effects!

Vrouwen horen eruit te zien als VROUWEN, niet als opgedofte botten!

Dat is geen vet! Dat is erotische gebruiksoppervlakte!

Vergeven en vergeten?? Ik ben Jezus niet en heb geen Alzheimer!

Wij vrouwen zijn engelen en als onze vleugels worden gebroken, vliegen wij verder op een bezem! Wij zijn uiteindelijk flexibel!

Op mijn grafsteen moet staan: kijk niet zo stom, ik zou nu ook liever op het strand liggen!

Tja, wij vrouwen zijn uniek!!!

10. jan, 2018

Medicijnreus bevestigt stopzetting

onderzoek naar Alzheimer en Parkinson

Het stop zetten van onderzoek door Pfizer naar Parkinson en Alzheimer komt voor vele patiënten die aan deze ongeneeslijke ziekte s lijden hard aan. Onze hoop naar genezing hoe klein die ook was wordt de laatst jaren kleiner en kleiner (dit is al het derde onderzoek dat stil gelegd wordt).  De medicijnreus zegt zijn geld liever te willen stoppen in ander onderzoek waar patiënten nu meer aan hebben, zoals onderzoek naar kanker en zeldzame ziektes. Het gevoel van een derde rang burger te zijn doet mij pijn , afgeschreven , weg gezet bij t vuil , geen tijd insteken en zeker geen geld ! Onderzoek is voor iedere ziekte nodig  zonder komt er geen genezing zoveel is zeker, wat als er nooit onderzoek was gedaan naar ontstekingen dan was er nooit penicilline geweest .Hoop hebben we allemaal nodig ook wij